و سینما خلق شد

می‌خواهم چند فیلم بسیار خوب را معرفی می‌کنم تا در روزهای گرم تابستان از دیدن آن‌ها لذت ببرید.
ابتدا فهرست 20 فیلم محبوب و تا حدودی برتر دنیا را بخوانید که از سایت imdb.com معتبرترین سایت سینمایی دنیا تهیه شده است.
1- رستگاری در شائوشنگ (1994) (نامزد 7 اسکار)
(The Shawshank Redemption)
2- پدرخوانده 1 (1972) (3 اسکار)
(The godfather)
3- پدرخوانده 2 (1975) (6 اسکار)
(The Godfather part II)
4- خوب، بد، زشت (1996)
(The good, the bad & The ugly)
5- قصه‌های عامه پسند (1994) (1 اسکار)
(Pulp fiction)
6- فهرست شیندلر (1993) (7 اسکار)
(Shindler’s list)
7- دیوانه از قفس پرید (پرواز بر فراز آشیانه فاخته) (1975) (5 اسکار)
(One flew over cuckoo’s nest)
8- جنگ ستارگان 5 (1980) (8 اسکار)
(Star wars, Episode V- the Empire strickes back)
9- کازابلانکا (1942) (3 اسکار)
(Casablanca)
10- هفت سامورایی (1954) (نامزد 2 اسکار)
(Seven samurai)
11- جنگ ستارگان (1977) (2 اسکار)
(Star wars)
12- ارباب حلقه‌ها، بازگشت پادشاه
(The Lord of the rings- Return of the king)
13- دوازده مرد خبیث (1957) (نامزد 3 اسکار)
(12angry men)
14- پنجره‌ی عقبی (1954) (نامزد 4 اسکار)
(Rear window)
15- رفقای خوب (1990) (1 اسکار)
(Goodfellas)
16- شهر خدا (2002) (نامزد 4 اسکار)
(City of god)
17- مهاجمان معبد گم‌شده (1981) (4 اسکار)
(Indiana jones- raiders of the lost Ark)
18- ارباب حلقه‌ها (یاران حلقه) (2001) (4 اسکار)
(Lord of tke ring- the fellowship of the ring)
19- روزی روزگاری در غرب
(Once upon a time in the west)
20- مظنونین همیشگی (1995) (2 اسکار)
(The usual suspects)

همان‌طور که می‌بینید بهترین فیلم‌ها بیشترین اسکار را نگرفته‌اند! آیا این تعجب‌آور نیست؟
حالا می‌خواهم چند فیلم از همه‌ی ژانرها (گونه‌ها) را معرفی کنم و شرح دهم.
انیمیشن: این دو انیمیشن هیچ گروه سنی خاصی ندارند. یکی فیلمی سنگین و خوش‌ساخت و دیگری فیلمی بامزه و دوست‌داشتنی که شما را پای تلویزیون نگه می‌دارد:

1- روح سرگردان
(Spirited away)
فیلمی از نابغه‌ی سینمای ژاپن «هایاو میازآی». این کارتون در بیشتر سایت‌ها و رده‌بندی‌ها بهترین انیمیشن تاریخ سینماست. در سال 2002 به عنوان بهترین انیمیشن قرن انتخاب شد.
در سایت imdb رتبه‌ی 56 را در بین همه‌ی فیلم‌های سینما دارد و نمره‌ی 5/8 از ده را به خود اختصاص داده است. این فیلم در استودیو والت دیسنی تهیه شده فیلم‌برداری و کارگردانی و صداگذاری در این انیمیشن بی‌سابقه است. و تنها دلیلی که اسکار را از شرکت هیولاها (Monsters inc) قاپید این سه ویژگی‌اش بود.
داستان: این انیمیشن داستان خیلی جالب و درگیرکننده‌ای ندارد. شاید بیشتر به فرهنگ و ذائقه‌ی خود ژاپنی‌ها خوش بیاید. دختر کوچکی به نام چیهیرو به همراه پدر و مادرش در یک شهر مرده و غریب و خالی از سکنه به یک رستوران باز اما خالی می‌روند که فروشنده ندارد. پدر و مادرش شروع به غذا خوردن می‌کنند و چیهیرو شروع به گردش در همان حوالی می‌کند و وقتی برمی‌گردد می‌بیند که پدر و مادرش تبدیل به دو خوک چاق شده‌اند و او در وسط شهر ارواح است. هدف او بازگرداندن پدر و مادرش به حالت قبلی است.
نکاتی درباره‌ی نحوه‌‌ی دیدن فیلم: این فیلم را حتما دو بار ببینید و مطمئن شوید که فیلم دوبله نباشد! چون به طرز عجیبی داستان را عوض کرده‌اند که با زیرنویس انگلیسی دچار مشکل می‌شوید.

2- رتتویی (Ratatouille)
دومین انیمیشن تاریخ سینما، نامزد 5 جایزه‌ی اسکار شد که عنوان بهترین انیمیشن را از حریف قدرش پرسپولیس گرفت تا دومین اسکار بِرَدبِرْد (Brad bird) را برایش به ارمغان آورد. (او در انیمیشن موفق «شگفت‌انگیزان» رتبه‌ی 4 بهترین انیمیشن سینما را از آن خود کرده). این انیمیشن تا نیمه کار شده بود که به دلایلی کارگردان و متن فیلم‌نامه عوض شد تا این شاهکار از کار در بیاید.
داستان: فیلم داستان موشی است که عاشق آشپزی است و از غذای کثیف موش‌ها خسته شده. او دزدانه به کلبه‌ی پیرزنی می‌رود و از تلویزیون و کتاب آشپزی وی، آشپزی یاد می گیرد تا این‌که به یک نظافت‌چی بی‌دست و پا و ترسو برمی‌خورد و...
نکته: باز هم دوبله‌ی این فیلم را نبینید چون باز هم با بی‌سلیقگی مترجم مواجه می‌شوید. توجه کنید که اسم این انیمیشن رتاتویل یا رتتولی نیست. تلفظ آن دقیقا رَتَتویی است که اسم یک غذای فرانسوی شبیه به تاس‌کباب است و هیچ‌ربطی به موش (rat) ندارد! فقط یک تشابه اسمی است.
3- رستگاری در شائوشنگ
(The Shawshank Redemption)
این فیلم از کارگردان موفقی به نام فرانک دارابونت است که هنوز مزه‌ی شیرین «مسیر سبز»ش زیر زبانمان است. این شاهکار سینما یک فیلم کامل است، به طوری که شما را تا آخرین لحظات همراهی می‌کند، اما به دلیل رقبای زیادی که در سال 1994 وجود داشت فقط نامزد 7 اسکار شد. از بازی فوق‌العاده‌ی مورگان فریمن و تیم رابینز به وجد خواهید آمد. فیلم‌نامه‌ی بی‌نقص آن مدت‌ها شما را درگیر خودش می‌کند. این فیلم از شبکه‌ی 4 پخش شده است.
داستان: داستان بانکدار نسبتا موفقی است که به جرم کشتن همسرش در حال مستی به زندان شائوشنگ می‌افتد. در آن‌جا شروع به انجام دادن کارهای بانکی نگهبانان می‌کند و در نهایت منشی رییس زندان می‌شود که به حقیقتی تلخ پی می‌برد.
نکته: سعی کنید کاملا در جریان فیلم قرار بگیرید تا کاملا لذت ببرید. فیلم را یک تکه ببینید، یعنی نصفه نصفه و بریده بریده تماشا نکنید.
4- حیثیت (Prestige)

فیلمی از کارگردان با استعداد سینما کریستوفر نولان است که فیلم شوالیه تاریکی (The dark knight) را روی پرده دارد که با پنج فیلم اول برتر در رقابت است. حیثیت نمره‌ی 4/8 را گرفته و رتبه‌ی 89 را دارد. این فیلم که نامزد دو اسکار شده فیلمی است که تا آخرین فریم‌ها شما را با حوادث تازه و جذاب و غیره منتظره روبه‌رو می‌کند. حدس زدن آخر فیلم برای هر کسی غیرممکن است، غیرممکن.
داستان: دو شعبده‌باز هستند که به شدت با هم رقابت می‌کنند و سعی می‌کنند از سومین مرحله‌ی شعبده‌ی دیگری که با نام پرستیژ (حیثیت) معرفی می‌شود سردرآورند. این فیلم پر است از فلش‌بک‌(بازگشت به گذشته)های جالب. در فیلم حتی با دانشمند افسانه‌ای به نام «تسلا» آشنا می‌شویم که اختراعاتش را با جادو اشتباه می‌گرفتند.
نکته: هرگز و هرگز هیچ‌کدام از دیالوگ‌های این اثر قدرتمند را از دست ندهید. همه‌ی زیرنویس‌ها را با دقت بخوانید و به راحتی از آن نگذرید. حتما و حتما فیلم را بدون وقفه تماشا کنید.

5- مرد سیندرلایی

(Cinderella man)
فیلمی بسیار قدرتمند و به طور واقعی! نفس‌گیر که بر اساس داستانی حقیقی تصویر شده. ران هاوارد کارگردان فیلم به یادماندنی ذهن زیبا این فیلم را یک سال پیش از فیلم نامبرده با راسل کرو کار کرد. بازی فوق‌العاده‌ی رنه زلوگر و راسل کرو (هر دو برنده‌ی اسکار در سال‌های بعد) چشم‌هایتان را گرد می‌کند. در آخر این فیلم ضربان قلبتان بالای 120 می‌رود، مطمئن باشید.
داستان: مردی به شدت فقیر که تنها هنرش مشت‌زنی و کارگری است با تمام وجود برای خانواده‌اش تلاش می‌کند که در نهایت با رقیبی مواجه می‌شود که در مسابقه‌ی قبل حریفش را کشته است!
نکته: به فیلم‌برداری جالب و هماهنگ فیلم توجه کنید.

6- گاو خشمگین

(Raging bull)
فیلمی که مارتین اسکورسیزی با آن شناخته شد. فیلمی که رابرت دنیرو برای بازی در آن 30 کیلوگرم به وزنش اضافه کرد و اسکار گرفت. باز هم بوکس اما این‌بار سیاه و سفید که رتبه‌ی 70 را به خود اختصاص داده و 4/8 شد.
داستان: درباره‌ی مردی که پس از سقوط از قهرمانی و بازنشستگی‌اش مشغول به خوانندگی در کافه‌ای می‌شود. (همین جاست که دنیروی چاق وارد می‌شود) اسکورسیزی درباره‌ی او می‌گوید من هر وقت او را می‌دیدم در حال خوردن همبرگر بود، هر وقت!
«ژانر جنایی»

7- پدرخوانده 1، 2 و 3
(The godfather collaction)
خیلی نیازی به معرفی ندارد. کاپولایی که 5 اسکار و مارلون براندویی که هنوز است بهترین بازی دنیا را در این فیلم ارائه داده شد. واقعا چیز دیگری نمی‌شود گفت. تنها نکته‌ای که باقی می‌ماند این است که در هنگام دیدن فیلم سوم، توقعتان را پایین بیاورید. زیرا بسیاری معتقدند به زیبایی دو فیلم قبلی نیست.
داستان: مافیا، مافیا، مافیا. بیشتر نمی‌گویم تا خودتان ببینیدش. هر چند می‌دانم تعداد محدودی این شاهکارها را ندیده‌اند.

8- جایی برای پیرمردها نیست!

(No country for old men)
اسکار بهترین فیلم، بهترین فیلم‌نامه اقتباسی، بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر مرد مکمل را از آن خود کرده. یک فیلم نامتعارف و غریب دیگر از برادران کوئن. بازی خاویر باردم، برنده‌ی اسپانیایی اسکار امسال، شما را میخکوب خواهد کرد و فیلم‌برداری فوق‌العاده و درگیرکننده و تنش‌زا(!) که رنگ و بوی وسترن دارد دو نقطه‌ی قوت آن است. طراحی کاراکترها بی‌نظیر است. قاتلی با موهای مضحک و صورتی بی‌روح و بی‌رحم و بی‌وجدان که از کشتن هیچ‌کس ترسی ندارد، کلانتری پیر که همیشه یک قدم از قاتل عقب است و تنها توشه‌اش تجربه است، جوشکار بازنشسته‌ای که تنها کارش شکار است و فرار. یکی از نکات جالب این فیلم، لهجه‌ی تگزاسی همه‌ی کاراکترهاست.
داستان: شکارچی به نام لئولین موس که در بیابان مقداری زیاد مواد و دو میلیون دلار پیدا می‌کند که قاتلی دیوانه به نام آنتوان چیگور به دنبال آن پول‌ها است. از طرفی کلانتری پیر دنبال هر دو تای آن‌ها. این داستان از کتابی به همین نام، نوشته مک کارتی اقتباس شده. پایان فیلم شما را شگفت‌زده خواهد کرد!
نکته: از تلویزیون چشم بر ندارید! هیچ‌وقت! همچنین از بی‌موسیقی بودن فیلم نیز لذت ببرید.

9- «داستان عامه‌پسند»

(Pulp fiction)
کوئین‌تین تارانتینو (صدمین نابغه‌ی زنده‌ی دنیا) در دومین فیلمش شاهکاری آفریده که به نظر بعضی منتقدان از پدرخوانده‌ی 1 نیز برتر است! اما در کمال تعجب یک اسکار بیشتر نگرفت! (فیلم اول او به نام سگدانی! در رده‌ی 54‌ است!) خود تارانتینو نیز در شاهکارش بازی کرده. این فیلم به شدت با فرهنگ آمریکایی سازگار است. یعنی طرفداران آن عموما آمریکایی‌اند و در دیگر فرهنگ‌ها بعضا تنفر ایجاد کرده. البته در کشورهای دیگر طرفداران دو آتشه نیز دارد. دیدنش خالی از لطف نیست.
داستان: این فیلم چند داستان پرت را تعریف می‌کند که در آخر به طور جالبی به هم پیوند می‌خورند. در این داستان‌ها، ساموئل. ال. جکسون دو بار قسمتی از انجیل را با صدای رسا می‌خواند که درواقع در انجیل وجود ندارد! نمره‌ی آن 9/8 است از 10.

10- گنگستر امریکایی
(American gangester)
یک فیلم خوب از کارگردان فیلم‌های گلادیاتور و سقوط شاهین سیاه: ریدلی اسکات. ریدلی اسکات مانند کاپولا حقایقی از قاچاق مواد مخدر را برای ما بازگو می‌کند که تا الان ناگفته مانده بود.
داستان: یک قاچاقچی کله گنده‌ی امریکایی در زمان جنگ ویتنام به هر طریقی مواد وارد می‌کند و پلیس به دنبال اوست. داستان ساده‌ای به نظر می‌آید اما ارزش آن موقعی مشخص می‌شود که بفهمید که بر اساس داستانی واقعی است و مشاوران اسکات، قاچاقچی و پلیس واقعی داستان هستند که پیر شده‌اند تا هیچ چیزی از قلم نیافتد. بازی کامپیوتری این فیلم در حال ساخت است.

11- سه‌گانه بورن

(The Bourne ultimatum)
سه اسکار فنی را از آن خود کرد. اگر سیستم دالبی 1/5 ندارید این فیلم را نبیند چون ارزش آن نصف می‌شود. مت دیمون با این فیلم به اوج خود رسیده! یک اکشن سرگرم کننده از 2008.
داستان: درباره‌ی جاسوسی است که بر اثر حوادثی حافظه‌اش را از دست داد و در طول این فیلم‌ها می‌خواهد هویتش را به دست آورد. مثلا وقتی در «هویت بورن» دارد توسط دو افسر پلیس مورد بازرسی قرار می‌گیرد متوجه می‌شود که به زبان آلمانی کاملا مسلط است و آن دو را در سه سوت خلع‌سلاح می‌کند.

12- نجات سرباز رایان
(Saving private ryan)
بهترین فیلم سال 1999. یکی از بهترین آثار استیون اسپیلبرگ است با بازی تام‌هنکس که نامزد اسکار شد و نزدیک بود سومین اسکارش را بگیرد. به گفته‌ی بعضی منتقدین بهترین فیلمی که تا به حال درباره‌ی جنگ جهانی ساخته شده است. در 25 دقیقه‌ی اول فیلم دست و پایتان منقبض می‌شود. اگر که با سیستم دالبی 1/5 فیلم را دیدید که چه بهتر.
داستان: وقتی سه فرزند از چهار فرزند خانواده‌ی رایان در جنگ کشته می‌شوند، برای این‌که برای خانواده‌اش چهارمین پیام مرگ فرستاده نشود، فرانکلین، رییس‌جمهور وقت مستقیما دستور می‌دهد تا یک گروه برای نجات و محافظت از چهارمین و کوچک‌ترین فرزند باقی مانده اعزام شوند. نمره‌ی آن 4/8 است. داستان واقعی است. نامه‌ی رییس‌جمهور به مادر این 4 فرزند، از زیباترین نامه‌های دنیاست. در اینترنت آن را بخوانید.

13- مخمصه (Heat)
فیلمی موفق از مایکل مان. مهم‌ترین اتفاق این فیلم روبه‌رویی دو غول بازیگری دنیا رابرت دنیرو و آل‌پاچینو برای اولین بار است. این دو در پدرخوانده قسمت دوم نیز بازی کرده‌اند اما صحنه‌ی مشترک نداشتند. مایکل مان این فرصت را از دست نداد و اولین صحنه‌ی رویارویی این دو را با دوازده دوربین گرفته تا چیزی را از دست ندهد. این فیلم یک دزد و پلیس بازی واقعی است.
داستان: روایتی است از انتخاب بین جنایت و عشق! دزدی (با بازی رابرت دنیرو) با دار و دسته‌اش پول هنگفتی را می‌ربایند. مسئول پرونده‌ی این دزدی پلیسی باهوش (با بازی آل‌پاچینو) است. اما نمی‌داند که دزدها از او باهوش‌ترند. خیلی باهوش‌تر!

14- فرزندان بشر

(children of men)
فیلمی بسیار قوی از کارگردان جوان مکزیکی است. فیلم‌برداری این فیلم نظیر ندارد. پلان‌هایی یک تکه و 15 دقیقه بدون قطع دوربین و پر از حادثه. کاملا به صندلی خواهید چسبید. بازیگر اصلی آن کلایو اُوِن یک بازیگر میان‌سال تازه کشف شده است. جولیان مور نیز 30 دقیقه در این فیلم بازی می‌کند.
داستان: یک اتفاق عجیب در سال 2027 می‌افتد. 18 سال است که هیچ بچه‌ای به دنیا نیامده! اول فیلم با مرگ جوان‌ترین انسان روی زمین شروع می‌شود. اما به طور معجزه‌آسایی زنی باردار می‌شود که همه‌ی احزاب خواستار به دست آوردن وی هستند. داستان این فیلم ایده‌ی جالبی دارد، اما فیلم‌نامه‌ی آن پاشنه‌ی آشیلش (یا فارسی‌اش، چشم اسفندیار) است. موارد بی‌مورد زیادی می‌بینم. اما فیلم‌برداری و کارگردانی همه را پوشش می‌دهد. سکانس‌های پرتنش که 15 دوربین دنبال بازیگر می‌رود فوق‌العاده است. خوش بگذرد.

مجتمع فرهنگی آموزشی علامه طباطبایی